Market Insights

Europa moet modal shift opnieuw op de agenda zetten

Column door Paul van de Vorle

De roep om transportkosten in de supply chain te verlagen is groot, net als CO2-uitstoot te verminderen en als het even kan ook de continuïteit te waarborgen. Door de huidige energiecrisis komen deze doelstellingen nog sneller samen: lange transportroutes over de weg zijn gevoeliger geworden voor stijgende dieselprijzen, beperkte brandstofbeschikbaarheid en geopolitieke onrust.

Voor inkopers van logistieke diensten is dit niet simpelweg een nieuwe discussie over brandstoftoeslagen. Het is een reden om te bepalen welke langeafstandsroutes het meest gevoelig zijn voor schommelingen in de dieselprijs, en waar intermodaal transport een haalbaar alternatief is. De belangrijkste vraag is niet langer wat transport vandáág kost, maar welk transportmodel de komende maanden de laagste kosten en risico’s biedt.

Dieselafhankelijk wegtransport

De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste energiecorridors ter wereld. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) omschrijft de huidige verstoring in de olievoorziening als de grootste ooit. Tegelijkertijd verzwakken bedreigingen voor de scheepvaart in de Rode Zee en rond de Straat Bab el-Mandeb een belangrijke alternatieve route. Het gevolg is dus minder beschikbare ruwe olie en toenemende risico’s voor de scheepvaart. Die combinatie is met name relevant voor Europa, waar wegtransport nog sterk afhankelijk is van diesel en waar extra concurrentie om beschikbare middeldistillaten snel kan leiden tot hogere transportkosten.

De modal shift is de verkeerde kant op gegaan

De afgelopen jaren hebben marktdruk en overcapaciteit in het wegtransport ertoe geleid dat delen van de Europese bulkmarkt zijn verschoven van intermodale oplossingen naar langeafstandstransport over de weg. Toen vrachtwagens ruim beschikbaar waren en tarieven onder druk stonden, leek dit op korte termijn vaak een aantrekkelijke keuze. Brandstofzekerheid en de betrouwbaarheid van het transport speelden daarbij nauwelijks een rol.

De kostenvergelijking is inmiddels veranderd. Intermodaal spoorvervoer maakt wegtransport niet overbodig: vrachtwagens blijven essentieel voor de first en last mile. Het vervangt echter wel het meest diesel-intensieve deel van de reis door een energie-efficiëntere modaliteit. Voor geschikte routes kan dit de afhankelijkheid van brandstofprijzen verminderen. Daarbij kunnen onze intermodale spooroplossingen de CO₂-uitstoot met maximaal 40% verlagen ten opzichte van volledig wegtransport.

De juiste modaliteit voor ieder transport

Een veerkrachtigere supply chain ontstaat echter niet door voor ieder transport opnieuw voor spoor te kiezen. Het draait om de keuze van de juiste modaliteit voor ieder transport, en het opnieuw beoordelen van langeafstandstransport over de weg wanneer intermodale alternatieven beschikbaar zijn. Regelmatige volumes, geschikte terminals en voorspelbare planning kunnen modal shift veranderen van een duurzaamheidsambitie in een commercieel verantwoord operationeel model.

De supply chains van morgen

Het maken van die keuze begint met vier vragen: Is de route lang genoeg om met spoorvervoer een efficiëntievoordeel te behalen? Zijn de volumes regelmatig en voorspelbaar? Zijn er geschikte terminals beschikbaar in de buurt van de vertrek- en eindlocatie? Levert de totale transportberekening voordelen op voor kosten, blootstelling aan brandstofprijzen, continuïteit of CO₂-prestaties? Als meerdere antwoorden positief zijn, verdient de route de aandacht.

De boodschap mag duidelijk zijn: wacht niet op de volgende brandstoftoeslag om wegtransport voor lange afstanden opnieuw te beoordelen. Van den Bosch kan helpen deze routes in kaart te brengen en een transparante vergelijking op te stellen. Zo kunnen logistieke inkopers beslissingen nemen op basis van operationele en financiële feiten. Beslissingen die de supply chains van morgen versterken.